Điều gì khiến hơn 60.000 bạn trẻ yêu thích phim hoạt hình về tín ngưỡng văn hóa Việt Nam
- 2 phút trước
- 10 phút đọc
Dự án: Có Thờ Có Thiêng
Thể loại: Explainer
Vai trò của studio: Sáng tạo IP, Sản xuất & Phát hành phim
Kênh phát hành: Youtube - DeeDee Animation Originals
Có Thờ Có Thiêng là phim hoạt hình Tết 2023 do DeeDee sản xuất, khai thác những ý nghĩa văn hóa và tâm linh ẩn sau các nghi lễ thờ cúng tổ tiên của người Việt, như thắp hương hay bày biện bàn thờ.
Thay vì tiếp cận theo hướng nghiêm trang thường thấy, bộ phim lựa chọn một góc nhìn hài hước và gần gũi hơn, từ đó mang lại trải nghiệm mới mẻ, dễ tiếp cận, đặc biệt với khán giả trẻ. Chính cách kể chuyện này đã giúp phim thu hút hơn 60.000 lượt yêu thích trên đa nền tảng, cùng nhiều bình luận tích cực, khi khán giả chia sẻ rằng họ vừa thấy “quen thuộc”, “đúng chất Việt”, vừa bất ngờ vì cách thể hiện hóm hỉnh.
Đây là một dự án original IP được DeeDee phát triển và sản xuất hoàn toàn in-house, từ khâu lên ý tưởng, viết kịch bản cho đến hoàn thiện sản phẩm cuối cùng. Phim được phát hành trên các kênh Youtube của studio.
Thách thức
Hiện nay, có rất nhiều những yếu tố văn hóa mà mọi người ai cũng biết, nhưng giới trẻ thì chưa thực sự hiểu, thậm chí còn đang hiểu lầm, nghĩ những điều thiêng liêng đó là tục lệ cổ hủ nên xem nhẹ, không muốn tìm hiểu về nó.
Vì vậy, DeeDee muốn là một cầu nối, giải thích cho thế hệ trẻ hiểu rõ về những tín ngưỡng tốt đẹp ấy thông qua hoạt hình - kết nối giá trị văn hóa với giới trẻ.
Thách thức lớn nhất của dự án nằm ở việc tìm ra điểm cân bằng rất mong manh giữa truyền thống và hiện đại.
Nếu quá nghiêm túc như một phim tài liệu, phim sẽ đầy đủ kiến thức nhưng khó chạm tới giới trẻ. Thực tế, trên thị trường vốn đã có rất nhiều video như vậy, nhưng lượng thông tin quá lớn cùng những khái niệm xa vời khiến các bạn khó tiếp thu và dễ mất hứng thú.
Ngược lại, nếu chạy theo trend, dùng đúng “ngôn ngữ Gen Z” để thu hút sự chú ý ngay lập tức, sản phẩm lại dễ trở nên quá cợt nhả, thiếu sự trang trọng cần có với một chủ đề về văn hóa, tín ngưỡng và truyền thống thiêng liêng.
Bên cạnh đó, DeeDee cũng là một studio đã ghi dấu được bản sắc riêng của mình trong mắt khán giả thông qua các sản phẩm mang đậm chất Việt trước đây, nên mọi thách thức trong dự án này đều xoay quanh câu hỏi: “Làm thế nào để có thể truyền tải nét đẹp của văn hóa truyền thống Việt Nam một các hài hước, gần gũi nhưng vẫn cân bằng, tiết chế?”
Giải pháp
Dự án được triển khai từ tháng 12/2022 và hoàn thiện vào tháng 1/2023, với sự tham gia của 6 background artists và 20 animators. Trong khoảng thời gian ngắn cuối năm, đây là một dự án mang tính kết hợp đội nhóm cao, nơi phần lớn nhân sự cùng tham gia đóng góp để hoàn thành sản phẩm.
Quy trình sản xuất được DeeDee triển khai đầy đủ theo pipeline:
Ý tưởng → Kịch bản → Storyboard → Background & Nhân vật → Animation → Compositing
Và tại mỗi khâu sản xuất, đội ngũ đều phải tìm ra được câu trả lời cho sự cân bằng cần có.
Kịch bản
Kịch bản được phát triển bởi đạo diễn Đặng Hải Quang, dựa trên quá trình nghiên cứu và thực hành tín ngưỡng thờ cúng trong nhiều năm. Chính sự hiểu biết sâu về chủ đề đã giúp phần nội dung không chỉ chính xác mà còn giàu chiều sâu.
Từ đó, kịch bản của Có Thờ Có Thiêng được xây dựng thành một video explainer mang tính giáo dục, nhưng vẫn giữ không khí nhẹ nhàng và giải trí.
Kịch bản phim đảm bảo truyền tải được đầy đủ kiến thức nhưng vẫn hiệu quả thu hút sự chú ý của người xem, trước hết là nhờ lối dẫn truyện sử dụng ngôn ngữ đời thường:
Đặt nhân vật chính vào ví trị tương tự với người xem, giúp xóa nhòa khoảng cách: giải thích với nhân vật chính cũng chính là giải thích cho khán giả, khiến khán giả cảm thấy kết nối với nhân vật cũng như toàn bộ video hơn.
Cách gọi nhân vật chính, cũng như người xem, là “anh bạn” ngay từ lời thoại đầu tiên, giúp thiết lập một không khí thoải mái thân thiện
Sử dụng các khái niệm như “cổng không gian đa vũ trụ” - một cụm từ xu hướng, được phổ biến rộng rãi thông qua văn hóa Hollywood lúc bấy giờ đang nổi cộm với những bộ phim về siêu anh hùng “multiverse” như Avengers, Doctor Strange, Spider-man.
Chỉ trong vòng chưa đầy 60 giây đầu của video, hàng loạt những từ khóa hấp dẫn, thân thuộc với khán giả trẻ đã được sử dụng liên tục, bước đầu thành công thu hút được sự chú ý của người xem.
Ngoài ra, nhiều chi tiết thú vị cũng được lồng ghép xuyên suốt phim, cả trong lời thoại lẫn hình ảnh. Nổi bật trong số đó là phân đoạn giải thích về Tây Phương Cực Lạc, được thể hiện dưới dạng một livestream với các bình luận chứa easter eggs liên quan đến điển tích Phật giáo. Đây cũng là một trong những đoạn được khán giả yêu thích và xem lại nhiều nhất.
Storyboard - Animatic
Khi làm về chủ đề có tính tâm linh và tín ngưỡng, thì xuyên suốt kịch bản chắc chắn có rất nhiều yếu tố trừu tượng đòi hỏi đội ngũ phải tìm ra cách hình tượng hóa sao cho vừa mới mẻ mà vẫn chính xác.
Sau khi kịch bản được hoàn thiện, đội ngũ storyboard đã bắt tay vào giải bài toán về hình ảnh này. Bên cạnh minh họa cho các khái niệm thì phần hình ảnh còn được xây dựng như một lớp nội dung song song, giúp người xem hiểu thông tin một cách trực quan hơn.
Quá trình này đòi hỏi nhiều buổi brainstorm để thử nghiệm và lựa chọn hướng thể hiện phù hợp nhất. Đội ngũ luôn sẵn sàng thay đổi và cải tiến nếu có phương án tốt hơn, nhằm tối ưu hiệu quả truyền tải.
Một điểm đáng chú ý là việc đưa các yếu tố hiện đại như CCTV hay trò chơi Minecraft vào trong bối cảnh truyền thống. Những chi tiết này không chỉ tạo điểm nhấn thú vị mà còn giúp video trở nên gần gũi hơn với khán giả trẻ, đồng thời tăng mức độ tương tác trong phần bình luận.
Bên cạnh đó, việc xử lý bố cục và nhịp điệu cũng đóng vai trò quan trọng. Trong mỗi khung hình có nhiều yếu tố cùng xuất hiện, storyboard cần đảm bảo người xem vẫn tập trung vào hành động chính của nhân vật, đồng thời tiếp nhận được thông tin phụ một cách tự nhiên thay vì dồn mọi thông tin vào lời thoại của kịch bản, khiến người xem cảm thấy quá tải.
Thiết kế nhân vật
Song song với quá trình làm storyboard, thì thiết kế của bộ nhân vật trong phim cũng dần được hình thành.
Với một bộ phim có yếu tố tín ngưỡng, tôn giáo thì những hình tượng xuất hiện nhiều nhất chắc chắn phải kể đến các vị Phật, thần, thánh - những nhân vật thường mang tính trang nghiêm và có phần xa cách với giới trẻ. Vì vậy, các họa sĩ tại DeeDee cần tìm ra phương án làm thế nào để thiết kế các nhân vật này theo hướng gần gũi, thân thiện hơn, nhưng vẫn giữ được sự tôn trọng và tính nhận diện văn hóa.
Để đạt được điều này, đội ngũ đã phải nghiên cứu và thử nghiệm nhiều phương án khác nhau nhằm xác định được giới hạn phù hợp.
Thay vì giữ nguyên hình ảnh nghiêm trang quen thuộc, DeeDee lựa chọn cách tiếp cận gần gũi hơn: các nhân vật được thể hiện dưới dạng hoạt hình, có hơi hướng phong cách chibi, kết hợp với biểu cảm phong phú, cảm xúc rõ ràng và đôi khi mang yếu tố hài hước.
Background
Cũng với tiêu chí như vậy, phần background được xây dựng dựa trên nguyên tắc giữ lại những yếu tố cốt lõi của không gian truyền thống, đồng thời điều chỉnh về mặt hình ảnh để phù hợp hơn với thẩm mỹ hiện đại.
Các họa sĩ sử dụng nhiều tư liệu tham khảo từ đời sống thực tế nhằm đảm bảo tính chân thực. Nhờ đó, không gian trong phim mang đậm dấu ấn Việt Nam, với những chi tiết quen thuộc như mái ngói đỏ, tường vàng hay khung cửa xanh.
Song song với đó, các đạo cụ liên quan đến tín ngưỡng cũng được nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi đưa vào thiết kế, đảm bảo tính chính xác và nhất quán.
Ngoài việc phục vụ bối cảnh, phần background còn cài cắm nhiều easter eggs, góp phần tăng thêm chiều sâu và tính thú vị cho trải nghiệm xem.
Animation
Dù hoạt động thờ cúng là một phần quen thuộc trong đời sống, nhưng ý nghĩa sâu xa của nó lại chưa thực sự được hiểu rõ bởi nhiều người trẻ. Điều này đòi hỏi dự án phải có cách tiếp cận đủ hấp dẫn để giữ chân người xem, không chỉ thông qua nội dung, mà còn ở nhịp độ và diễn hoạt.
Để đáp ứng yêu cầu về tiến độ mà vẫn đảm bảo ngôn ngữ diễn hoạt sinh động, dự án chủ yếu sử dụng rig animation.
Đội ngũ đã xây dựng hệ thống guideline và brief rõ ràng cho rig, giúp quá trình triển khai diễn ra hiệu quả và hạn chế sai lệch về chất lượng.
Dự án cũng kết hợp thêm một số yếu tố 3D trong các cảnh đặc biệt (đoạn dòng chảy ADN) để tăng chiều sâu hình ảnh.
Đối với phần hiệu ứng (FX), đội ngũ xây dựng hệ thống brief riêng cho từng loại element. Điều này giúp đảm bảo tính nhất quán trong toàn bộ dự án, đồng thời hỗ trợ animator và compositor triển khai hiệu quả hơn.
Tất cả những phương án diễn hoạt trên đều hướng đến mục đích diễn đạt được ngôn ngữ chuyển động linh hoạt, thân thiện, vui vẻ, phù hợp với giới trẻ. Những hành động được cường điệu hóa hơn, biểu cảm nhân vật phóng khoáng hơn, đôi khi phi vật lý giúp gây hài và giữ sự tập trung của người xem.
Âm thanh
Với một sản phẩm original, phần thu âm demo được thực hiện trực tiếp bởi các thành viên trong team. Điều này giúp quá trình thử nghiệm và điều chỉnh diễn ra linh hoạt hơn trong giai đoạn đầu.
Bên cạnh đó, hiệu ứng âm thanh đóng vai trò quan trọng trong việc giữ nhịp và duy trì sự tập trung của người xem. Với đặc thù là một video explainer có lượng thoại lớn, các hiệu ứng âm thanh được sử dụng để nhấn mạnh thông tin, đồng thời tăng tính sinh động cho các tình huống và chuyển động trong phim.
Kết quả
Có Thờ Có Thiêng được phát hành trên kênh YouTube của DeeDee vào ngày 21/01/2023, nhân dịp Tết Nguyên Đán, dưới dạng video dài 9 phút, và nhanh chóng nhận được nhiều phản hồi tích cực từ khán giả.
Không chỉ thu hút hơn 60.000 lượt xem, bộ phim còn nhận được rất nhiều bình luận thể hiện sự yêu thích, đồng cảm và trân trọng từ khán giả.
“Khi xem đoạn cuối tôi đã khóc nhớ quê nhớ những ngày hội đình nhớ đi thanh minh tảo mộ nhớ ruộng lúa giờ xa quê hơn 10 ngàn km mong từng ngày về quê hương”
“Không biết team có đọc được lời này không, thật sự rất cảm ơn một sản phẩm, nỗ lực chỉnh chu về văn hoá Việt như thế này của team! Từ nội dung, cách biến tấu câu chữ đến hoà hợp với hình ảnh hoạt hình khiến mình phải cảm thán liên tục, nhất là đoạn cuối "bạn chính là tổ tiên, tổ tiên chính là bạn", hay thắp nhang cho tổ tiên là thể hiện sự liên kết cũng như khiêm tốn,v.v.. mình không tả hết được cảm xúc, các chi tiết mình để tâm khi coi, chỉ muốn gửi thật nhiều lời yêu thương và mong các bạn nhiều sức khoẻ. Hi vọng sẽ được thấy thêm nhiều sản phẩm chất lượng trong tương lai. Bằng tất cả sự respect!”
Và còn rất rất nhiều lời chia sẻ xúc động khác! Tất cả những lời khen ấy là minh chứng rõ ràng nhất về việc DeeDee đã thành công trong việc tạo ra một video có giá trị, đạt đúng mục đích truyền tải và thực sự chạm tới trái tim người xem.
Dự án này thể hiện rõ định hướng của DeeDee: không chạy theo xu hướng ngắn hạn, mà tập trung vào việc tạo ra những nội dung mang giá trị lâu dài.
Chính vì vậy, sản phẩm vẫn giữ được sức hút theo thời gian và có thể tiếp tục tiếp cận khán giả trong nhiều năm tới. Dù đã ra mắt hơn 3 năm, video vẫn duy trì được mức tăng trưởng ổn định về lượt xem, với tổng cộng gần 400.000 views. Đối với một video nội dung dài gần 10 phút thì tổng số lượt xem ấy là một sự công nhận từ khán giả về độ hấp dẫn và tính giáo dục cao của video.
Thông qua dự án Có Thờ Có Thiêng, DeeDee Animation Studio một lần nữa đã khẳng định bản thân là một studio, bên cạnh năng lực về diễn hoạt, còn có khả năng xử lý những chủ đề khó và nhạy cảm, bằng cách tìm ra góc nhìn phù hợp để tiếp cận nội dung ấy theo phương diện dễ hiểu nhất cho người xem, biến nó thành nội dung hoạt hình mà khán giả mọi độ tuổi đều có thể xem và yêu thích.
Bình luận